ΣΥΜΠΤΥΞΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ (όλες οι δυνατές περιπτώσεις)
1.
Με τροπή της πρώτης κύριας σε δευτερεύουσα χρονική.
cum (ιστορικός)
+ ρήμα ή postquam, ut,
ubi, simul + ρήμα
(23) Scribonianus arma in
Illyrico contra Claudium moverat ; fuerat Paetus in partibus…
(23) Arria conduxit piscatoriam
naviculam ingentemque navem secuta
est.
(25) Cato attulit quodam die in
curiam ficum praecocem ex Carthagine ostendensque patribus inquit
(28) Plato quidam Sardianus hominem
comprehendit et in custodiam
Ephesi
tradidit.
(29) Caesaris multum interfuit corvum emere; itaque viginti millibus sestertium eum emit.
(29) Tandem corvus salutationem didicit
et sutor , cupidus pecuniae, eum Caesari attulit.
(29) Ad haec verba Augustus risit emitque avem tanti, quanti nullam adhuc emerat.
(31) filius castra hostium praeterequitavit
et a duce
hostium proelio lacessitus est.
(31) adulescens, fortior hoste, hasta eum transfixit et armis spoliavit.
(34) Praedones
postes ianuae venerati sunt et cupide Scipionis dextram osculati sunt.
(36) Samnitium
divitias contempsit et Samnites paupertatem eius mirati sunt.
(36)
Manius Curius vultum risu solvit et protinus dixit.
(42)
qui spem Catilinae mollibus sententiis aluerunt coniurationemque nascentem non credendo
confirmaverunt
(45) Haec casu ad turrim adhaesit
et tertio post die a quodam milite conspicitur.
(47) Augustus
repente intervenit oppressitque ornatrices.
(48) Ea cerva quodam die fugit et
perisse credita est.
(49) Porcia
cultellum tonsorium poposcit eoque velut forte elapso se vulneravit.
ΠΟΛΥ ΤΡΑΒΗΓΜΕΝΟ!!! Να μετατραπεί η πρώτη
κύρια πρόταση σε δευτερεύουσα χρονική που να δηλώνει το σύγχρονο και μάλιστα
μια συνεχιζόμενη πράξη στη διάρκεια της οποίας συμβαίνει μια άλλη πράξη. π.χ.
(31) filius eius
castra hostium
praeterequitavit et a duce hostium his
verbis proelio lacessitus est.
2. Με τροπή μιας δευτερεύουσας πρότασης σε μετοχή συνημμένη στο υποκείμενο ή στο
αντικείμενο του ρήματος της κύριας πρότασης.
(24) Ego cum te quaererem, ancillae tuae credidi
(31)
Is cum aliquando castris
abiret, edixit:
(38) Caecilia, dum more prisco omen nuptiale petit filiae sororis, ipsa fecit
omen:
(42) Nonnulli sunt in hoc ordine, qui aut ea, quae imminent, non videant, aut ea, quae vident, dissimulent:
(43) nisi filium haberem, libera in libera patria mortua essem.
(45) Legatum
monet ut, si adire non possit,
epistulam ad amentum tragulae adliget
(31) Sed consul, cum in castra revertisset, adulescentem morte multavit
………………………………..
(37) Equidem non destiti et sentire et
dicere et facere omnia, quae ad
concordiam pertinerent ;
(40) Quin etiam cum Sulla ei instaret, dixit is Sullae
(29)
Cum Octavianus
post victoriam
Actiacam Romam rediret, homo
ei occurrit:
3.
Με τροπή μιας δευτερεύουσας πρότασης σε μετοχή γνήσια αφαιρετική απόλυτη (δηλαδή
το υποκείμενο της δευτερεύουσας και το υποκείμενο της κύριας ΔΕΝ είναι το ίδιο.)
(24)
Tum Ennius indignatus
quod Nasica tam aperte mentiebatur :
(24) Paucis
post diebus cum Ennius eum a ianua quaereret, exclamavit Nasica
….
(23) cum lacrimae suae, diu cohibitae, vincerent prorumperentque,
Arria egrediebatur
(23) nam Pisaurum
dicitur, quod illic aurum pensatum est.
(29) quotiescumque avis non respondebat, sutor dicere solebat:
(30) Et si habet Asia suspicionem quandam luxuriae, Murenam laudare debemus
(32)
quae iacerent in
tenebris omnia, nisi litterarum
lumen accederet.
(37) furor omnes invaserat, etsi ego clamabam nihil esse bello
civili miserius.:
(40) Licet mihi ostendas agmina militum, numquam tamen ego hostem
iudicabo Marium.:
(40) licet mortem miniteris,
numquam tamen ego hostem iudicabo Marium.:
(43) at
contra hos, si pergis, aut
immatura mors aut longa servitus manet.
Προσοχή! Στην περίπτωση ενεργητικού παρακειμένου ή
υπερσυντελίκου που στα λατινικά δε διαθέτουν ενεργητική μετοχή, είμαστε
υποχρεωμένοι να τρέψουμε πρώτα την ενεργητική σύνταξη σε παθητική και μετά να
χρησιμοποιήσουμε τη μετοχή παθητικού παρακειμένου
(34) Haec postquam domestici
Scipioni rettulerunt, is iussit….
(36) Nam cum ad eum magnum pondus auri publice missum attulissent, …is
solvit
(49)
Brutus ad eam
obiurgandam venit, quod (Porcia) tonsoris
praeripuisset officium
4.
Με τροπή μιας δευτερεύουσας πρότασης σε μετοχή νόθη αφαιρετική απόλυτη (δηλαδή
το υποκείμενο της δευτερεύουσας και το υποκείμενο της κύριας είναι το ίδιο, αλλά η δευτερεύουσα εκφέρεται με ενεργητικό
παρακείμενο ή υπερσυντέλικο, που στα λατινικά δε διαθέτουν ενεργητική μετοχή.
Έτσι είμαστε υποχρεωμένοι να τρέψουμε πρώτα την ενεργητική σύνταξη σε παθητική
και μετά να χρησιμοποιήσουμε τη μετοχή παθητικού παρακειμένου)
(23) quin immo cum illa cubiculum mariti intraverat, vivere filium
simulabat
(25) Neminem credideritis patriae consulturum esse,
nisi
vos ipsi patriae consulueritis.
(34) Quod ut praedones animadverterunt, abiectis armis ianuae
appropinquaverunt
(34) Cum ante vestibulum dona posuissent, …domum reverterunt :
(47) Etsi super vestem earum deprehendit canos, tamen Augustus
dissimulavit eos vidisse.
(49) Porcia, Bruti uxor, cum viri sui consilium de interficiendo
Caesare cognovisset, cultellum tonsorium … poposcit :
5.
Με τροπή της πρώτης κύριας σε μετοχή (αφαιρετική απόλυτη)
(23) Arria conduxit piscatoriam
naviculam ingentemque navem secuta est.
(25) Cato attulit ficum praecocem ex
Carthagine ostendensque patribus inquit …
(28) Plato Sardianus hominem
comprehendit et in custodiam Ephesi tradidit.
(31) filius castra hostium
praeterequitavit et a duce hostium proelio lacessitus est.
(36) Samnitium divitias contempsit
et Samnites paupertatem eius mirati sunt.
(36) Manius Curius
vultum risu solvit et protinus dixit.
